Luận án Tiến sĩ Ngữ văn: Nghiên cứu thành ngữ chỉ quan hệ xã hội trong Tiếng Việt và Tiếng Anh từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận

Nghiên cứu thành ngữ chỉ quan hệ xã hội trong tiếng Việt và tiếng Anh từ góc độ Ngôn ngữ học tri nhận

Tác giả: NGUYỄN THỊ KIM ANH

Lĩnh vực: Ngôn ngữ học

Nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu thành ngữ biểu thị quan hệ xã hội (QHXH) trong tiếng Việt và tiếng Anh, dựa trên lý thuyết Ngôn ngữ học tri nhận (NNH tri nhận). Nghiên cứu làm sáng tỏ đặc điểm của ẩn dụ ý niệm (ÂDYN) QHXH trong thành ngữ của hai ngôn ngữ này, đồng thời xác định cơ sở tri nhận và đặc trưng văn hóa của ÂDYN QHXH. Luận án cũng chỉ ra những tương đồng và dị biệt trong cơ chế hình thành nghĩa của các thành ngữ này, chủ yếu là tính dị biệt, trong sự tương tác với văn hóa và môi trường.

Các phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng bao gồm phân tích, tiếp cận thành ngữ trong môi trường tồn tại và hành chức, thống kê ngôn ngữ học, phân tích thành tố ngữ nghĩa, phân tích ví dụ trong ngữ cảnh, và phương pháp so sánh đối chiếu.

Đối tượng khảo sát là hệ thống thành ngữ tiếng Việt và tiếng Anh biểu thị ÂDYN về mối QHXH, cụ thể là tình bạn, tình yêu, hôn nhân. Nguồn tài liệu bao gồm các công trình nghiên cứu liên quan, các khối liệu phong phú từ British National Corpus (BNC) và Corpus of Contemporary American English (COCA), cùng với các từ điển và tác phẩm văn học.

Nghiên cứu này hy vọng sẽ góp phần làm sáng tỏ bức tranh ý niệm về thế giới của hai cộng đồng người bản ngữ, làm phong phú thêm hệ thống lý luận và nguồn tư liệu cho việc nghiên cứu ngôn ngữ, cũng như nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ.

Mục lục chi tiết:

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Bảng quy ước viết tắt và ký hiệu
• Danh mục sơ đồ, bảng biểu
• Mở đầu
• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý thuyết của luận án
• Chương 2: Đặc điểm của ẩn dụ ý niệm quan hệ xã hội trong thành ngữ tiếng Việt và tiếng Anh
• Chương 3: Cơ sở tri nhận và đặc trưng văn hóa của ẩn dụ ý niệm quan hệ xã hội trong thành ngữ tiếng Việt và tiếng Anh
• Kết luận
• Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến đề tài luận án
• Danh mục tài liệu tham khảo