Luận án Tiến sĩ Sinh học: Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính gây độc tế bào ung thư từ hai loài sên biển Aplysia dactylomela và Dendrodoris fumata ở vùng biển miền Trung Việt Nam

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH GÂY ĐỘC TẾ BÀO UNG THƯ TỪ HAI LOÀI SÊN BIỂN Aplysia dactylomela VÀ Dendrodoris fumata Ở VÙNG BIỂN MIỀN TRUNG VIỆT NAM

Tác giả: Phạm Thị Mai Hương

Lĩnh vực: Sinh học

Nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính gây độc tế bào ung thư của hai loài sên biển Aplysia dactylomela và Dendrodoris fumata, được thu thập tại vùng biển miền Trung Việt Nam. Nghiên cứu nhằm mục đích phân lập, xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ các mẫu sên biển này. Đồng thời, đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư in vitro và tác động cảm ứng apoptosis của các hợp chất đã phân lập được trên một số dòng tế bào ung thư thử nghiệm. Nghiên cứu này góp phần bổ sung dữ liệu khoa học mới về nguồn dược liệu sên biển Việt Nam, nâng cao khả năng ứng dụng trong nghiên cứu hóa dược.

Mục lục chi tiết:

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Mục lục
• Danh mục ký hiệu, chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình
• Mở đầu
• Chương 1. Tổng quan
• 1.1. Ung thư và mối liên quan giữa tế bào ung thư với quá trình apoptosis
• 1.1.1. Khái niệm chung về ung thư
• 1.1.2. Apoptosis và tầm quan trọng của apoptosis
• 1.1.3. Mối liên quan giữa tế bào ung thư và quá trình apoptosis
• 1.2. Một số thử nghiệm đánh giá hoạt tính gây độc tế bào
• 1.2.1. Thử nghiệm xác định hoạt tính gây độc tế bào bằng kỹ thuật MTT
• 1.2.2. Thử nghiệm xác định khả năng gây apoptosis thông qua sử dụng thuốc nhuộm Hoechst 33342
• 1.2.3. Thử nghiệm xác định khả năng cảm ứng enzyme caspase-3
• 1.2.4. Thử nghiệm đánh giá mức độ apoptosis của tế bào bằng kỹ thuật phân tích dòng chảy tế bào (flow cytometry)
• 1.3. Giới thiệu chung về sên biển
• 1.3.1. Đặc điểm sinh học của sên biển
• 1.3.2. Một số hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào mạnh phân lập từ sên biển
• 1.3.3. Tổng quan về chi sên biển Aplysia
• 1.3.4. Tổng quan về chi sên biển Dendrodoris
• 1.3.5. Tình hình nghiên cứu sên biển tại Việt Nam
• Chương 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 2.1.1. Mẫu sên biển A.dactylomela
• 2.1.2. Mẫu sên biển D. fumata
• 2.1.3. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Xử lý, tạo dịch chiết methanol của các mẫu sên biển nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp phân lập các hợp chất
• 2.3. Phương pháp xác định cấu trúc hóa học các hợp chất
• 2.3.1. Phương pháp phổ cộng hưởng từ hạt nhân (Nuclear magnetic resonance spectrometry – NMR)
• 2.3.2. Phương pháp phổ khối lượng (Mass spectrometry – MS)
• 2.3.3. Một số phương pháp khác
• 2.4. Phương pháp đánh giá hoạt tính và cơ chế gây độc tế bào ung thư
• 2.4.1. Phương pháp nuôi cấy tế bào ung thư
• 2.4.2. Phương pháp đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư (Phương pháp MTT)
• 2.4.3. Phương pháp đánh giá tác động cảm ứng apoptosis
• Chương 3. Kết quả nghiên cứu
• 3.1. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ loài A. dactylomela thu tại vùng biển Lăng Cô tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ loài A. dactylomela thu tại vùng biển Hòn Mê tỉnh Thanh Hóa
• 3.3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ loài D. fumata thu tại vùng biển Hòn Mê tỉnh Thanh Hóa
• 3.4. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào của các hợp chất phân lập được từ các mẫu sên biển
• 3.4.1. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ các loài A. dactylomela thu tại tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.2. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ mẫu sên biển A. dactylomela thu tại tỉnh Thanh Hóa
• 3.4.3. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ mẫu sên biển D. fumata
• 3.4.4. Đánh giá thử nghiệm hoạt tính cảm ứng apoptosis trên tế bào ung thư của hợp chất AD02 và hợp chất DN01
• Chương 4. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 4.1. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ mẫu sên biển A. dactylomela thu tại vùng biển Lăng Cô tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4.1.1. Hợp chất mới ASP01
• 4.1.2. Hợp chất mới ASP02
• 4.1.3. Hợp chất mới ASP03
• 4.1.4. Hợp chất mới ASP05
• 4.1.5. Hợp chất mới ASP06
• 4.1.6. Hợp chất mới ASP08
• 4.1.7. Hợp chất mới ASP09
• 4.1.8. Hợp chất mới ASP12
• 4.1.9. Hợp chất mới ASP14
• 4.1.10. Hợp chất mới ASP15
• 4.1.11. Xác định cấu trúc của các hợp chất còn lại
• 4.2. Xác định cấu trúc hóa học các hợp chất phân lập từ mẫu sên biển A. dactylomela thu tại vùng biển Hòn Mê tỉnh Thanh Hóa
• 4.2.1. Hợp chất mới AD01
• 4.2.2. Hợp chất mới AD02
• 4.2.3. Hợp chất mới AD03
• 4.3. Xác định cấu trúc hóa học các hợp chất phân lập từ mẫu sên biển D. fumata
• 4.3.1. Hợp chất mới DN11
• 4.3.2. Xác định cấu trúc các hợp chất còn lại
• 4.4. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất đã phân lập được từ sên biển A. dactylomela và D. fumata
• 4.4.1. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ loài sên biển A. dactylomela thu tại biển Lăng Cô tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4.4.2. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ loài sên biển A. dactylomela thu tại biển Hòn Mê tỉnh Thanh Hoá
• 4.4.3. Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được từ loài sên biển D. fumata thu tại biển Hòn Mê tỉnh Thanh Hóa
• 4.4.4. Đánh giá thử nghiệm hoạt tính cảm ứng apoptosis trên tế bào ung thư của hợp chất AD02 và DN01
• Kết luận và kiến nghị
• Những đóng góp mới của luận án
• Danh mục các công trình đã công bố
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục