Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu phân loại chi Cầu diệp – Bulbophyllum thouars (Orchidaceae) ở vùng Tây Nguyên bằng phương pháp hình thái và phân tử

Nghiên cứu Phân loại Chi Cầu Diệp – Bulbophyllum Thouars (Orchidaceae) Ở Vùng Tây Nguyên Bằng Phương Pháp Hình Thái Và Phân Tử

Tác giả: TRƯƠNG BÁ VƯƠNG

Lĩnh vực: SINH HỌC (THỰC VẬT HỌC)

Nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung vào việc nghiên cứu phân loại chi Cầu diệp (Bulbophyllum Thouars) thuộc họ Lan (Orchidaceae) tại vùng Tây Nguyên, Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp hình thái và phân tử để xác định thành phần loài, đặc điểm sinh thái, phân bố và mối quan hệ phân loại của các loài trong chi này. Luận án cũng đã phát hiện và mô tả 6 loài mới và 1 thứ mới cho khoa học, đồng thời đề xuất khóa phân loại chi tiết cho các loài Cầu diệp tại khu vực nghiên cứu. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng về đa dạng sinh học, giá trị tài nguyên và định hướng bảo tồn cho chi Cầu diệp tại Việt Nam, góp phần vào việc biên soạn Thực vật chí Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
• 1.2. Mục tiêu của luận án
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 1.4. Điểm mới của luận án
• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
• 1.1. Vị trí họ Lan (Orchidaceae) và chi Cầu diệp
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu chi Cầu diệp
• 1.2.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 1.2.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2.3. Các nghiên cứu áp dụng chỉ thị phân tử trong nghiên cứu chi cầu diệp ở thế giới và Việt Nam
• 1.3. Các quan điểm mới về cách sắp xếp các section trong chi Cầu diệp
• 1.4. Đặc điểm tự nhiên vùng Tây Nguyên
• 1.4.1. Địa hình
• 1.4.2. Khí hậu
• 1.4.3. Thực vật Tây Nguyên
• CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa
• 2.4.2. Phương pháp thu mẫu ngoài thực địa
• 2.4.3. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm
• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Chọn hệ thống phân loại cho chi Cầu diệp – Bulbophyllum Thouars
• 3.2. Đặc điểm chung của chi Cầu diệp ở khu vực nghiên cứu
• 3.2.1. Dạng sống
• 3.2.2. Giả hành
• 3.2.3. Kiểu lá
• 3.2.4. Cụm hoa
• 3.2.5. Lá đài
• 3.2.6. Cánh hoa
• 3.2.7. Cánh môi
• 3.2.1. Cột và chân cột
• 3.2.2. Răng cột
• 3.3. Khóa phân loại các section thuộc chi Cầu diệp – Bulbophyllum ở khu vực nghiên cứu
• 3.4. Đặc điểm hình thái chung của các taxa thuộc chi Cầu diệp ở khu vực nghiên cứu
• 3.4.1. Bulbophyllum section Acrohaene (Lindl.) J.J.Verm. & de Vogel
• 3.4.2. Bulbophyllum section Aeschymanthoides Carr
• 3.4.2.1. Bulbophyllum hainanense Z.H.Tsi. – Cầu diệp Hải Nam
• 3.4.2.2. Bulbophyllum hymenanthum Hook.f. – Cầu diệp mỏng manh
• 3.4.3. Bulbophyllum section Biseta J.J. Verm.
• 3.4.3.1. Bulbophyllum sonii Aver. & Duy – Cầu diệp Sơn
• 3.4.4. Bulbophyllum section Blepharistes J.J.Verm., Schuit. & de Vogel
• 3.4.4.1. Bulbophyllum blepharistes Rchb.f. – Cầu diệp lông mi
• 3.4.5. Bulbophyllum section Brachyantha Rchb.f.
• 3.4.5.1. Bulbophyllum elatum (Hook.f.) J.J.Sm. – Cầu diệp hoa vàng
• 3.4.5.2. Bulbophyllum manhdatii Vuong, Aver., V.S.Dang & Q.T.Truong – Cầu diệp Mạnh Đạt.
• 3.4.5.3. Bulbophyllum retusiusculum Rchb.f. – Cầu diệp tà
• 3.4.5.4. Bulbophyllum spathulatum (Rolfe ex E.W.Cooper) Seidenf. – Cầu diệp muỗng
• 3.4.5.5. Bulbophyllum thydoi Vuong, Q.T. Truong, J. Ponert & J.J. Verm. – Cầu diệp Đỗ Anh Thy
• 3.4.5.6. Bulbophyllum trongquyetii Vuong, Aver., R.Amsler, & V.S.Dang – Cầu diệp Trọng Quyết
• 3.4.5.7. Bulbophyllum umbellatum Lindl. – Cầu diệp tán
• 3.4.6. Bulbophyllum section Brachystachyae Benth. & Hook.f.
• 3.4.6.1. Bulbophyllum alcicorne C.S.P.Parish & Rchb.f. – Cầu diệp sừng nai
• 3.4.6.2. Bulbophyllum apiferum Carr – Cầu diệp (con) Ong
• 3.4.6.3. Bulbophyllum bidoupense Aver. & Duy – Cầu diệp Bidoup
• 3.4.6.4. Bulbophyllum gracilipes King & Pantl. – Cầu diệp chân đẹp
• 3.4.6.5. Bulbophyllum khasyanum Griff. – Cầu diệp Khasiya
• 3.4.6.6. Bulbophyllum poilanei Gagnep. – Cầu diệp Poilane
• 3.4.6.7. Bulbophyllum repens Griff. – Cầu diệp dâu
• 3.4.7. Bulbophyllum section Cirrhopetaloides Garay, Hamer & Siegerist
• 3.4.7.1. Bulbophyllum blaoense var. blaoense Tich & Diep ex Aver. & Tich – Cầu diệp Bảo Lộc
• 3.4.7.2. Bulbophyllum blaoense var. flavescences Vuong, Aver., Q.T.Truong & V.S.Dang – Cầu diệp Bảo Lộc hoa vàng
• 3.4.7.3. Bulbophyllum frostii Summerh. – Cầu diệp Frost
• 3.4.7.4. Bulbophyllum putidum (Teijsm. & Binn.) J.J.Sm. – Cầu diệp hôi
• 3.4.7.5. Bulbophyllum wendlandianum (Kraenzl.) Dammer – Cầu diệp Wendland
• 3.4.8. Bulbophyllum section Cirrhopetalum s.str. (Lindl.) Reichenbach
• 3.4.8.1. Bulbophyllum annamense (Garay) Sieder & Kiehn – Cầu diệp Trung bộ
• 3.4.8.2. Bulbophyllum longiflorum Thouars – Cầu diệp hoa dài
• 3.4.9. Bulbophyllum section Desmosanthes (Blume) J.J.Sm.
• 3.4.9.1. Bulbophyllum astelidum Aver. – Cầu diệp không răng
• 3.4.9.2. Bulbophyllum boulbetii Tixier – Cầu diệp Boulbet.
• 3.4.9.3. Bulbophyllum corallinum Tixier & Guillaumin – Cầu diệp san hô đỏ
• 3.4.9.4. Bulbophyllum echinulus Seidenf. – Cầu diệp gai
• 3.4.9.5. Bulbophyllum evrardii Gagnep. – Cầu diệp Evrard
• 3.4.9.6. Bulbophyllum ngoclinhensis Aver. – Cầu diệp Ngọc Linh
• 3.4.9.7. Bulbophyllum odoratissimum (Sm.) Lindl. ex Wall. – Cầu diệp hoa thơm
• 3.4.9.8. Bulbophyllum pinicola Gagnep. – Cầu diệp thông
• 3.4.9.9. Bulbophyllum semiteretifolium Gagnep. – Cầu diệp lá bán trụ
• 3.4.9.10. Bulbophyllum stenobulbon C.S.P.Parish & Rchb.f. – Cầu diệp giả hành hẹp
• 3.4.9.11. Bulbophyllum sutepense (Rolfe ex Downie) Seidenf. & Smitinand – Cầu diệp Suthep
• 3.4.9.12. Bulbophyllum tixieri Seidenf. – Cầu diệp Tixier
• 3.4.10. Bulbophyllum section Epicrianthes (Blume) Hook.f.
• 3.4.10.1. Bulbophyllum abbrevilabium Carr – Cầu diệp môi nhỏ
• 3.4.11. Bulbophyllum section Ephippium (Blume) Schltr.
• 3.4.11.1. Bulbophyllum andersonii (Hook.f.) J.J.Sm. – Cầu diệp Anderson
• 3.4.11.2. Bulbophyllum lepidum (Blume) J.J.Sm. – Cầu diệp đẹp
• 3.4.11.3. Bulbophyllum pecten-veneris (Gagnep.) Seidenf. – Càu diệp cánh lông
• 3.4.11.4. Bulbophyllum sondangii Vuong & Aver. – Cầu diệp Đặng Văn Sơn
• 3.4.11.5. Bulbophyllum sridithii Vuong, Aver., H. Tran & V.S.Dang – Cầu diệp Sridith
• 3.4.12. Bulbophyllum section Eublepharon J.J.Verm., Schuit. & de Vogel
• 3.4.12.1. Bulbophyllum scabratum Rchb.f. – Cầu diệp cánh sần
• 3.4.13. Bulbophyllum section Hirtula Ridl.
• 3.4.13.1. Bulbophyllum clipeibulbum J.J.Verm. – Cầu diệp giả hành hình khiên
• 3.4.13.2. Bulbophyllum dasystachys J.J.Verm., Thavipoke & J.Phelps – Cầu diệp cụm nhiều hoa
• 3.4.13.3. Bulbophyllum neglectipetalum Aver., Vuong & T.T.D. Pham
• 3.4.13.4. Bulbophyllum nigrescens Rolfe – Cầu diệp tối
• 3.4.13.5. Bulbophyllum nigripetalum Rolfe – Cầu diệp cánh đen
• 3.4.13.6. Bulbophyllum penicillium C.S.P.Parish & Rchb.f. – Cầu diệp bàn chải
• 3.4.13.7. Bulbophyllum phitamii Aver. – Cầu diệp Phi Tâm
• 3.4.13.8. Bulbophyllum scaphiforme J.J.Verm. – Cầu diệp môi hình thuyền
• 3.4.13.9. Bulbophyllum secundum Hook.f. – Cầu diệp đơn hướng
• 3.4.13.10. Bulbophyllum spadiciflorum Tixier – Cầu diệp mo
• 3.4.14. Bulbophyllum section Lemniscata Pfitz.
• 3.4.14.1. Bulbophyllum averyanovii Seidenf. – Cầu diệp Averyanov
• 3.4.14.2. Bulbophyllum chelicerum Aver. & Vuong – Cầu diệp răng nhện
• 3.4.14.3. Bulbophyllum hirtum (Sm.) Lindl. ex Wall. – Cầu diệp lông
• 3.4.14.4. Bulbophyllum lemniscatoides Rolfe – Cầu diệp tóc
• 3.4.14.5. Bulbophyllum polliculosum Seidenf. – Cầu diệp gai mụn
• 3.4.14.6. Bulbophyllum refractum (Zoll.) Rchb.f. – Cầu diệp cuống cong
• 3.4.14.7. Bulbophyllum viridipallidum Vuong, Aver. & V.C.Nguyen – Cầu diệp xanh tái
• 3.4.14.8. Bulbophyllum wallichii Rchb.f. – Cầu diệp Wallich
• 3.4.15. Bulbophyllum section Leopardinae Benth. & Hook.f.
• 3.4.15.1. Bulbophyllum ambrosia (Hance) Schltr. – Cầu diệp hoa thơm
• 3.4.15.2. Bulbophyllum pectinatum Finet – Cầu diệp môi lược
• 3.4.15.3. Bulbophyllum psittacoglossum Rchb.f. – Cầu diệp mỏ vẹt
• 3.4.16. Bulbophyllum section Macrocaulia (Blume) Aver.
• 3.4.16.1. Bulbophyllum catenarium Ridl. – Cầu diệp chuỗi
• 3.4.16.2. Bulbophyllum ignevenosum Carr – Cầu diệp vân đỏ
• 3.4.16.3. Bulbophyllum ovalifolium (Blume) Lindl. – Cầu diệp lá hình trứng
• 3.4.16.4. Bulbophyllum physocoryphum Seidenf. – Cầu diệp môi phồng
• 3.4.17. Bulbophyllum section Macrostelydia Garay, Hammer & Siegerist.
• 3.4.17.1. Bulbophyllum delitescens Hance – Cầu diệp ẩn
• 3.4.18. Bulbophyllum section Oxysepala Benth. & Hook.f.
• 3.4.18.1. Bulbophyllum clandestinum Lindl. – Cầu diệp ẩn (giấu)
• 3.4.18.2. Bulbophyllum tortuosum (Blume) Lindl. – Cầu diệp răng cong
• 3.4.19. Bulbophyllum section Racemosae Benth. & Hook.f.
• 3.4.19.1. Bulbophyllum careyanum (Hook.) Spreng. – Cầu diệp Carey
• 3.4.19.2. Bulbophyllum dissitiflorum Seidenf. –