Nghiên Cứu, Đánh Giá Nguồn Tài Nguyên Thực Vật Có Tinh Dầu Ở Vườn Quốc Gia Bến En, Tỉnh Thanh Hóa, Đề Xuất Các Biện Pháp Bảo Tồn Và Khai Thác Hợp Lý

Nghiên Cứu, Đánh Giá Nguồn Tài Nguyên Thực Vật Có Tinh Dầu Ở Vườn Quốc Gia Bến En, Tỉnh Thanh Hóa, Đề Xuất Các Biện Pháp Bảo Tồn Và Khai Thác Hợp Lý

Tác giả: Hoàng Văn Chính

Lĩnh vực: Sinh học

Nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về nguồn tài nguyên thực vật có tinh dầu tại Vườn Quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa. Nghiên cứu nhằm đánh giá tính đa dạng, giá trị sử dụng của các loài thực vật chứa tinh dầu, xác định hàm lượng và thành phần hóa học của tinh dầu từ một số loài, cũng như đánh giá hoạt tính kháng muỗi và kháng vi sinh vật kiểm định của tinh dầu chiết xuất từ thân rễ Gừng gió (Zingiber zerumbet (L.) Smith). Dựa trên kết quả thu thập, luận án đề xuất các biện pháp bảo tồn và khai thác hợp lý các loài thực vật có tinh dầu tại khu vực này. Nghiên cứu này bổ sung thông tin khoa học về đa dạng thực vật có tinh dầu tại Vườn Quốc gia Bến En và cung cấp dữ liệu về thành phần hóa học, hoạt tính sinh học của một số loài, góp phần hỗ trợ công tác quản lý, khai thác và phát triển bền vững nguồn tài nguyên này.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

• 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
• 2. Mục tiêu của đề tài
• 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 4. Bố cục của luận án

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

• 1.1. Vài nét chung về tinh dầu và cây tinh dầu
• 1.1.1. Khái niệm cây tinh dầu
• 1.1.2. Tính chất và thành phần hóa học của tinh dầu
• 1.1.3. Trạng thái tự nhiên và phân bố
• 1.1.4. Giá trị sử dụng, tầm quan trọng của tinh dầu và nguyên liệu chứa tinh dầu
• 1.2. Nghiên cứu về các loài thực vật chứa tinh dầu trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.2.1. Nghiên cứu về các loài thực vật chứa tinh dầu trên thế giới
• 1.2.2. Nghiên cứu về các loài thực vật chứa tinh dầu ở Việt Nam
• 1.2.3. Nghiên cứu cây tinh dầu ở Thanh Hóa và Vườn Quốc gia Bến En
• 1.3. Nghiên cứu thành phần hóa học tinh dầu và hoạt tính sinh học của một số họ thực vật trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3.1. Nghiên cứu thành phần hóa học tinh dầu và hoạt tính sinh học của một số họ thực vật trên thế giới
• 1.3.2. Nghiên cứu thành phần hóa học tinh dầu và hoạt tính sinh học của một số họ thực vật ở Việt Nam
• 1.4. Điều kiện tự nhiên ở Vườn Quốc gia Bến En
• 1.4.1. Vị trí địa lý
• 1.4.2. Địa chất và thổ nhưỡng
• 1.4.3. Địa hình
• 1.4.4. Sông ngòi
• 1.4.5. Khí hậu
• 1.4.6. Hiện trạng đất rừng ở Vườn Quốc gia Bến En
• 1.4.7. Điều kiện xã hội

CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa tài liệu
• 2.4.2. Phương pháp điều tra thực địa
• 2.4.3. Phương pháp thu mẫu và định loại
• 2.4.4. Phương pháp đánh giá tính đa dạng của hệ thực vật
• 2.4.5. Phương pháp nghiên cứu thành phần hóa học tinh dầu
• 2.4.5.1. Thu mẫu và chưng cất tinh dầu
• 2.4.5.2. Phương pháp định lượng tinh dầu
• 2.4.5.3. Phương pháp phân tích thành phần hoá học tinh dầu
• 2.4.6. Phương pháp điều tra, phỏng vấn
• 2.4.7. Phương pháp thử hoạt tính sinh học
• 2.4.8. Phương pháp xử lí số liệu

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

• 3.1. Đa dạng về nguồn tài nguyên thực vật có tinh dầu ở Vườn Quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.1. Đa dạng về bậc ngành
• 3.1.2. Đa dạng về bậc họ
• 3.1.3. Đa dạng về bậc chi
• 3.1.4. So sánh thành phần loài cây tinh dầu ở VQG Bến En với VQG Pù Mát và Việt Nam
• 3.1.5. Đa dạng về dạng thân
• 3.1.6. Đa dạng về giá trị sử dụng
• 3.1.7. Đa dạng về giá trị và bảo tồn
• 3.1.8. Một số đặc điểm của các loài thực vật ở VQG Bến En được phân tích thành phần hóa học tinh dầu
• 3.2. Hàm lượng và thành phần hóa học tinh dầu của một số loài cây có tinh dầu ở Vườn Quốc gia Bến En, Thanh Hóa
• 3.2.1. Xác định hàm lượng tinh dầu của một số loài thực vật có tinh dầu ở VQG Bến En, tỉnh Thanh Hóa
• 3.2.2. Thành phần hóa học tinh dầu của một số loài thực vật ở VQG Bến En, tỉnh Thanh Hóa
• 3.3. Kết quả thử hoạt tính kháng muỗi và kháng vi sinh vật kiểm định của loài Gừng gió (Zingiber zerumbet (L.) Smith)
• 3.3.1. Thử hoạt tính kháng muỗi
• 3.3.2. Thử hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định
• 3.4. Đề xuất các giải pháp bảo tồn và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên thực vật có tinh dầu ở VQG Bến En, tỉnh Thanh Hóa

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• 1. Kết luận
• 2. Kiến nghị
• 3. Những đóng góp mới của luận án

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC 1

DANH LỤC CÁC LOÀI CÂY CÓ TINH DẦU Ở VƯỜN QUỐC GIA BẾN EN, TỈNH THANH HÓA

PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH CÁC THẦY THUỐC NAM ĐÃ ĐƯỢC PHỎNG VẤN VỀ TÌNH HÌNH QUẢN LÍ, KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG CÂY TINH DẦU

PHỤ LỤC 3. HÌNH ẢNH ĐIỀU TRA THỰC ĐỊA VÀ MỘT SỐ LOÀI CÂY CÓ TINH DẦU Ở VƯỜN QUỐC GIA BẾN EN, TỈNH THANH HÓA

PHỤ LỤC 4. SẮC KÝ ĐỒ CÁC LOÀI THỰC VẬT ĐÃ ĐƯỢC PHÂN TÍCH THÀNH PHẦN HÓA HỌC TINH DẦU

PHỤ LỤC 5. PHIẾU ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG SỬ DỤNG NGUỒN TÀI NGUYÊN THỰC VẬT CÓ TINH DẦU