Luận án Tiến sĩ Ngữ văn: Tiểu thuyết về đề tài xây dựng chủ nghĩa xã hội trong văn xuôi miền Bắc giai đoạn 1960-1975

Tiểu Thuyết Về Đề Tài Xây Dựng Chủ Nghĩa Xã Hội Trong Văn Xuôi Miền Bắc Giai Đoạn 1960-1975

Tác giả: Đoàn Đức Hải

Lĩnh vực: Văn học Việt Nam

Nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung phân tích sâu sắc về tiểu thuyết Việt Nam giai đoạn 1960-1975, đặc biệt là các tác phẩm xoay quanh đề tài xây dựng chủ nghĩa xã hội tại miền Bắc. Nghiên cứu đi sâu vào bối cảnh lịch sử, xã hội và tình hình văn học của thời kỳ, từ đó làm rõ những thành tựu và hạn chế trong nội dung, tư tưởng, cũng như hình thức nghệ thuật của tiểu thuyết giai đoạn này. Luận án cũng phân tích các cảm hứng sáng tác, thế giới nhân vật, phương pháp nghệ thuật, kết cấu, điểm nhìn, ngôn ngữ và giọng điệu trong các tác phẩm tiêu biểu, nhằm đưa ra một cái nhìn tổng quan và đánh giá khách quan về giai đoạn văn học quan trọng này.

Mục lục chi tiết:

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Mục lục
• Mở đầu
• I. Lý do chọn đề tài
• II. Lịch sử vấn đề
• III. Mục đích nghiên cứu
• IV. Nhiệm vụ nghiên cứu
• V. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• VI. Phương pháp nghiên cứu
• VII. Đóng góp mới
• VIII. Cấu trúc luận án
• Nội dung
• Chương 1: Khái lược tiểu thuyết về đề tài xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc giai đoạn 1960-1975
• 1.1. Hoàn cảnh lịch sử và tình hình văn học giai đoạn 1960-1975
• 1.1.1. Đời sống chính trị – xã hội
• 1.1.2. Tình hình văn học
• 1.1.3. Phương pháp sáng tác hiện thực xã hội chủ nghĩa
• 1.2. Khái quát diện mạo tiểu thuyết về đề tài xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc thời kỳ 1960-1975
• 1.2.1. Những tác giả và tác phẩm tiêu biểu
• 1.2.2. Một số tác phẩm bị phê phán hoặc có dư luận trái chiều
• Chương 2: Những cảm hứng chính gắn với chất liệu phản ánh và thế giới nhân vật trong các khuynh hướng miêu tả của tiểu thuyết
• 2.1. Những cảm hứng chính
• 2.1.1. Cảm hứng ngợi ca gắn với sự nghiệp cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội trong tiểu thuyết
• 2.1.2. Cảm hứng trữ tình ấm áp, nồng đậm gắn với đề tài hậu phương lớn của tiền tuyến lớn
• 2.1.3. Cảm hứng phê phán hướng vào những bất ổn trong đời sống xã hội dẫn tới những “tai nạn nghề nghiệp”
• 2.2. Thế giới nhân vật trong các khuynh hướng miêu tả của tiểu thuyết
• 2.2.1. Nhân vật chính diện và các phẩm chất tích cực làm nên gương mặt con người mới – nhân vật trung tâm của văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa
• 2.2.2. Nhân vật phản diện với các yếu tố tiêu cực hoặc đi ngược với yêu cầu xây dựng con người mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
• 2.2.3. Nhân vật trung gian gồm cả hai mặt tích cực – tiêu cực phản ánh thế giằng co giữa riêng và chung, tư hữu và công hữu, cá nhân và tập thể
• Chương 3: Những phương diện cơ bản của nghệ thuật tiểu thuyết về đề tài xây dựng chủ nghĩa xã hội giai đoạn 1960-1975
• 3.1. Kết cấu tiểu thuyết gắn với điểm nhìn không gian – thời gian và mô típ miêu tả
• 3.1.1. Điểm nhìn không gian
• 3.1.2. Điểm nhìn thời gian
• 3.1.3. Các mô típ miêu tả
• 3.2. Xung đột tiểu thuyết và các kiểu mâu thuẫn – xung đột
• 3.2.1. Các hình thái xung đột và phương thức biểu hiện
• 3.2.2. Diễn biến và kết thúc xung đột
• 3.3. Nghệ thuật xây dựng nhân vật
• 3.3.1. Xây dựng tính cách điển hình trong hoàn cảnh điển hình
• 3.3.2. Miêu tả con người trước các thử thách và trong các mối quan hệ xã hội
• 3.3.3. Chú trọng hành động hơn nội tâm…
• 3.4. Ngôn ngữ và giọng điệu
• 3.4.1. Ngôn ngữ nhân vật và ngôn ngữ tác giả
• 3.4.2. Giọng điệu chủ âm và phối hợp
• Kết luận
• Những bài báo liên quan đến luận án đã được công bố
• Danh mục tiểu thuyết được chọn để khảo sát, đối chiếu xếp theo năm xuất bản và xếp theo đề tài
• Tài liệu tham khảo