Nghiên Cứu Pheromone Giới Tính Và Nấm Ký Sinh Trong Phòng Trị Sùng Khoai Lang (Cylas Formicarius Fabricius) Tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Nghiên Cứu Pheromone Giới Tính Và Nấm Ký Sinh Trong Phòng Trị Sùng Khoai Lang (Cylas Formicarius Fabricius) Tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Tác giả: Phạm Kim Sơn

Lĩnh vực: Bảo vệ thực vật

Nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về biện pháp phòng trừ sùng khoai lang (SKL) Cylas formicarius Fabricius, một đối tượng gây hại nghiêm trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Nhằm mục đích xây dựng chiến lược quản lý bền vững và hiệu quả, đề tài đã tiến hành ứng dụng pheromone giới tính và nấm ký sinh côn trùng. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2010 đến năm 2014.

Kết quả khảo sát tại 3 xã thuộc huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long cho thấy đa số nông dân canh tác khoai lang lâu năm và sử dụng thuốc hóa học để phòng trừ dịch hại. Tuy nhiên, họ có kiến thức về pheromone giới tính của SKL nhưng chưa áp dụng rộng rãi. Ngoài ra, 19 loài côn trùng gây hại và 10 loài thiên địch đã được ghi nhận trong các ruộng khoai lang.

Đề tài đã tổng hợp thành công hợp chất pheromone giới tính (Z)-3-dodecenyl-(E)-2-butenoate với độ tinh khiết trên 99%, sử dụng các phương pháp hóa học hiện đại. Mồi pheromone tổng hợp cho thấy hiệu quả hấp dẫn SKL tương đương với mồi thương mại và bẫy nước bắt giữ sùng đực hiệu quả hơn bẫy dính.

Phân lập và định danh 7 mẫu nấm ký sinh thu thập tại ĐBSCL cho thấy đều thuộc loài Metarhizium anisopliae. Trong điều kiện phòng thí nghiệm, các chủng nấm này có hiệu lực cao trong việc gây chết sùng khoai lang, với tỷ lệ đạt tới 96,5-100%. Nấm xanh còn có khả năng lây lan bệnh trong quần thể sùng và làm giảm đáng kể khả năng sinh sản của sùng cái khi tiếp xúc với sùng đực bị nhiễm bệnh hoặc qua mồi pheromone.

Thử nghiệm ngoài đồng cho thấy biện pháp kết hợp bẫy pheromone giới tính và phun nấm xanh có hiệu quả tương đương hoặc cao hơn so với thuốc trừ sâu hóa học trong việc kiểm soát SKL, mặc dù hiệu quả cộng hưởng chưa thể hiện rõ rệt qua số lượng sùng bị bẫy và tỷ lệ thiệt hại trên củ.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Giới thiệu
• Chương 2: Tổng quan tài liệu
• Chương 3: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• Chương 4: Kết quả và thảo luận
• Chương 5: Kết luận và đề xuất