Luận án Tiến sĩ Lý luận văn học: Cổ mẫu trong Mo Mường

Cổ mẫu trong Mo Mường

Tác giả: Bùi Văn Niên

Lĩnh vực: Lý luận văn học

Nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu về “Cổ mẫu trong Mo Mường”, một khía cạnh quan trọng trong văn hóa dân gian của người Mường. Mo Mường được xem là bách khoa thư về văn hóa, phản ánh vũ trụ quan, tín ngưỡng và lịch sử của cộng đồng. Luận án khám phá hệ thống cổ mẫu trong Mo Mường, phân tích vai trò của chúng trong việc kiến tạo thế giới quan và tín ngưỡng, cũng như quá trình hình thành, phát triển và biến đổi của chúng dưới góc độ lịch sử – xã hội.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp tiếp cận xã hội – lịch sử và lý thuyết phê bình cổ mẫu, kết hợp với phương pháp liên ngành, so sánh và điền dã dân tộc học để phân tích các yếu tố văn hóa, lịch sử và xã hội ảnh hưởng đến các cổ mẫu. Luận án cũng xem xét các công trình nghiên cứu trước đó về Mo Mường và cổ mẫu, cả ở trong và ngoài nước, nhằm xác định những khoảng trống và đóng góp mới của đề tài.

Đề tài đặt mục tiêu giải mã đặc điểm hệ thống và tính chất các cổ mẫu, hiểu rõ vai trò của chúng trong vũ trụ quan và tín ngưỡng người Mường, đồng thời phân tích sự biến đổi của chúng trong bối cảnh đương đại. Luận án cũng gợi mở các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị của Mo Mường.

Mục lục chi tiết:

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
  • Lí do chọn đề tài
  • Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
  • Mục tiêu nghiên cứu
  • Cách thức tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
  • Đóng góp của đề tài
  • Bố cục của luận án
• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU MO MƯỜNG VÀ CỔ MẪU TRONG VĂN HỌC DÂN GIAN
  • Tổng quan tình hình nghiên cứu Mo Mường
    • Tổng quan các công trình nghiên cứu của học giả thế giới về Mo Mường
    • Tổng quan các công trình nghiên cứu của học giả trong nước về Mo Mường
  • Tổng quan tình hình nghiên cứu cổ mẫu
    • Nghiên cứu cổ mẫu trên thế giới
    • Nghiên cứu cổ mẫu ở Việt Nam
  • Tiểu kết chương 1
• CHƯƠNG 2: CỔ MẪU SÁNG THẾ, NGƯỜI THÔNG THÁI VÀ VŨ TRỤ QUAN SIÊU HÌNH TRONG MO MƯỜNG
  • Cổ mẫu sáng thế trong Mo Mường
    • Cổ mẫu cây thế giới và cây thiêng
    • Cổ mẫu linh vật hộ mạng
    • Cổ mẫu đại hồng thủy
  • Cổ mẫu nhân vật thông thái trong Mo Mường
    • Cổ mẫu nhân vật thông thái
    • Ông Mo: Hiện thân của minh triết trong Mo Mường
    • Trượng Cả: Vai trò của hiền nhân trong cộng đồng
  • Vũ trụ quan siêu hình của người mường thông qua hệ thống cổ mẫu sáng thế và người thông thái
  • Tiểu kết chương 2
• CHƯƠNG 3: CỔ MẪU THẦN LINH, ANH HÙNG VĂN HÓA VÀ NHÂN SINH QUAN TRONG MO MƯỜNG
  • Cổ mẫu thần linh và hành trình tâm linh trong Mo Mường
    • Hành trình xuống Mường Ma
    • Hành trình lên Mường Trời
  • Cổ mẫu anh hùng văn hóa trong Mo Mường
    • Lang: Sức mạnh của vị thần bảo trợ
    • Ông Tèn, Ông Tẹch: Sứ mệnh chuyển giao linh vật cho cộng đồng
  • Nhân sinh quan và bản sắc văn hóa tộc người qua cổ mẫu thần linh và anh hùng văn hóa
    • Xung đột giữa mường ma và mường trời
    • Sự tương đồng và khác biệt về sự dịch chuyển không gian trong Mo Mường với truyện kể của các tộc người khác
  • Tiểu kết chương 3
• CHƯƠNG 4: BIẾN ĐỔI CỔ MẪU VÀ NGHI LỄ MO MƯỜNG TRONG BỐI CẢNH ĐƯƠNG ĐẠI
  • Sự biến đổi của Mo và nghi lễ tang ma của người mường trong bối cảnh đương đại
    • Lược bỏ các roóng Mo
    • Sự biến đổi về thời gian và không gian thực hành diễn xướng Mo
  • Nghiên cứu trường hợp biến đổi của cổ mẫu tổ tiên trong bối cảnh đương đại
    • Tục cúng vía Kéo Si: Sự tiếp diễn từ quan niệm cây thế giới đến cây linh hồn
    • Cổ mẫu Tổ tiên: sự tiếp diễn từ cổ mẫu Ma quỷ
  • Thách thức và cơ hội của việc bảo tồn và phát triển Mo Mường trong bối cảnh đương đại
    • Mo Mường và văn hóa dân gian kỹ thuật số (E-Folklore)
    • So sánh thực hành diễn xướng Mo Mường trong không gian truyền thống và đương đại
    • Ảnh hưởng của nền tảng truyền thông mới đến việc bảo tồn Mo Mường
  • Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN
• CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO