Luận văn Thạc sĩ Khoa học Ngữ văn: Đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa Việt ở Đồng bằng sông Cửu Long

Đặc Điểm Ngôn Ngữ Và Văn Hóa Việt Ở Đồng Bằng Sông Cửu Long

Tác giả: Nguyễn Thanh Quang

Lĩnh vực: Khoa học ngữ văn, Lý luận ngôn ngữ

Nội dung tài liệu:

Luận văn này tập trung nghiên cứu những đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của cư dân Việt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). ĐBSCL được giới thiệu là một vùng đất màu mỡ, có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, đồng thời cũng là vùng đất có những khác biệt đặc trưng về ngôn ngữ và văn hóa so với các vùng miền khác. Tác giả nhấn mạnh vai trò của ngôn ngữ như một yếu tố quan trọng tạo nên giá trị văn hóa của cộng đồng, là sợi dây kết nối con người và thực hiện chức năng giao tiếp.

Luận văn đi sâu phân tích các đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua cách định danh và diễn đạt của cư dân ĐBSCL, đồng thời chỉ ra những ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và xã hội đến sự hình thành các đặc trưng này. Các chương của luận văn lần lượt trình bày về môi trường tự nhiên, đặc điểm xã hội và văn hóa của vùng, cũng như những đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua cách định danh, diễn đạt và các cách thức biểu đạt khác.

Mục lục chi tiết:

• Lời cảm ơn
• Mục lục
• Quy ước trình bày
• Dẫn nhập
• 1 – Lí do chọn đề tài
• 2. Phạm vi nghiên cứu
• 3. Lịch sử của vấn đề
• 4. Mục đích nghiên cứu
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Phương pháp nghiên cứu
• Chương 1: Vài nét về vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 1.1. Môi trường tự nhiên đồng bằng sông Cửu Long
• 1.2. Đặc điểm xã hội của ĐBSCL
• 1.2.1. Nguồn gốc của các cư dân Việt
• 1.2.2. Đặc điểm cư dân Việt
• 1.2.2.1. Vùng cư dân hai bên bờ sông Tiền và sông Hậu (Miệt vườn)
• 1.2.2.2. Vùng cư dân ven biển (Miệt biển)
• 1.2.2.3. Vùng cư dân ngập nước
• 1.2.3. Nghề nghiệp vùng ĐBSCL rất đa dạng
• 1.3. Đặc điểm văn hóa của vùng ĐBSCL
• Chương 2: Những đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua cách định danh
• 2.1. Định danh – Đặc điểm ngôn ngữ văn hóa qua định danh
• 2.1.1. Định danh
• 2.1.2. Đặc trưng ngôn ngữ văn hóa qua định danh
• 2.2. Các từ chỉ các sự vật, đối tượng
• 2.2.1. Các danh từ chỉ các sự vật cá biệt, đơn nhất (địa danh, nhân danh)
• 2.2.1.1. Địa danh
• 2.2.1.2. Nhân danh
• 2.2.2. Một số danh từ chỉ sự vật chung
• 2.2.2.1. Danh từ chỉ hiện tượng thiên nhiên
• 2.2.2.2. Danh từ chỉ các loại động, thực vật
• 2.2.2.3. Danh từ chỉ các công cụ lao động, phương tiện sinh hoạt
• 2.2.2.4. Danh từ chỉ đơn vị đo lường
• 2.3. Các từ chỉ hoạt động
• 2.3.1. Các động từ, ngữ động từ được sáng tạo trên cơ sở từ phổ thông
• 2.3.2. Các động từ, ngữ động từ chỉ các hoạt động đặc trưng của vùng
• 2.3.3. Các động từ, ngữ động từ đồng nghĩa, gần nghĩa với động từ, ngữ động từ của tiếng Việt phổ thông
• 2.4. Các từ chỉ tính chất, trạng thái của sự vật
• 2.4.1. Các tính từ được tạo ra bằng phương thức ghép
• 2.3.2. Các tính từ chỉ mức độ được tạo ra bằng phương thức láy
• 2.5. Tiểu kết
• Chương 3: Những đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua một số cách diễn đạt
• 3.1. Cách xưng hô
• 3.1.1. Xưng hô trong gia đình
• 2.1.2. Xưng hô ngoài xã hội
• 3.2. Thiên hướng dùng lối so sánh và dùng các thành ngữ
• 3.2.1. Sử dụng các từ ngữ và cấu tạo cú pháp phi quy phạm
• 3.2.2. Sử dụng cách so sánh trong diễn đạt
• 3.2.3. Sử dụng các thành ngữ trong diễn đạt
• 3.3. Thiên hướng dùng lối nói phóng đại, hài hước gây cười
• 3.3.1. Lối diễn đạt phóng đại
• 3.3.2. Lối diễn đạt hài hước
• 3.4. Sử dụng nhiều ngữ khí từ và quán ngữ
• 3.4.1. Ngữ khí từ
• 3.4.2. Quán ngữ
• Kết luận
• 1. Những đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua định danh
• 1.1. Từ ngữ mang dấu ấn của khung cảnh thiên nhiên sông nước
• 1.2. Từ ngữ chịu ảnh hưởng của lối sống trọng tình, hướng thiện
• 1.3. Từ ngữ biểu hiện của phong cách ngôn ngữ và văn hóa bình dị, mộc mạc
• 2. Đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa qua cách diễn đạt
• 2.1. Tính cách bình đẳng dân chủ, coi trọng tình cảm qua cách xưng hô
• 2.2. Tính chất cởi mở, chân tình
• 2.3. Tính chất lạc quan yêu đời qua cách diễn đạt hài hước
• 2.4. Tính chất trọng tình nghĩa qua cách diễn đạt mang tính biểu cảm
• Tài liệu tham khảo
• A. Các công trình nghiên cứu
• B. Các tác phẩm được trích dẫn
• Phụ lục
• Phụ lục 1
• Phụ lục 2